Και εργαζόμενη και μητέρα

Η γυναίκα αποτελούσε ανέκαθεν το θεμέλιο λίθο της οικογένειας. Παρά όλ’ αυτά τα τελευταία χρόνια οι ραγδαίες πολιτικο-κοινωνικές ανακατατάξεις έχουν αλλάξει το ρόλο της γυναίκας στο κοινωνικό και οικογενειακό πλαίσιο. Οι σύγχρονες γυναίκες βρίσκουν συχνά τον εαυτό τους μπροστά σε σταυροδρόμια: δέσμευση ή ανεξαρτησία; Προσφορά ή διεκδίκηση; Καριέρα ή οικογένεια; Οι ίδιες διαισθάνονται πως η απάντηση βρίσκεται στη σύνθεση: δέσμευση και ανεξαρτησία, προσφορά και διεκδίκηση, καριέρα και οικογένεια. Όμως οι απαντήσεις δεν είναι ακόμα ξεκάθαρες. Έτσι, αυτό που κυριαρχεί σήμερα  είναι μία αίσθηση ανικανοποίητου, πολλά ερωτηματικά και πολλές αντιφάσεις.

Πώς φτάσαμε ως εδώ;

Η γυναίκα στις παραδοσιακές κοινωνίες έπαιρνε δύναμη μέσα από την προσφορά: δίνοντας στους άλλους κέρδιζε την εκτίμηση και την αναγνώρισή τους, με άμεσο αντίκτυπο στην αυτοεκτίμησή της. Τα δύο στοιχεία που ήταν κεντρικά στην ταυτότητά της ήταν η προσφορά και η δύναμη. Στις παραδοσιακές οικογένειες η γυναίκα κέρδιζε το σεβασμό και την εκτίμηση των γύρω της μόνο από το ρόλο της ως μάνα. Η σχέση μητέρας- παιδιού θεωρείται, μέχρι και σήμερα ίσως, η πιο στενή σχέση ζωής. Παρά ολ’ αυτά ήταν γενικά παραδεκτό πως η γυναίκα κατείχε δύναμη, την οποία αναγκαζόταν να κρύβει ή να χρησιμοποιεί με έμμεσο τρόπο. Σύμφωνα με ένα γνωμικό, ο άντρας είναι το κεφάλι της οικογένειας και η γυναίκα ο λαιμός…Αξίζει να σημειώσουμε πως οι γυναίκες αυτές λειτουργούσαν σε ένα περιβάλλον που τους παρείχε βιολογική και συναισθηματική ασφάλεια και είχαν απόλυτη επίγνωση των προσδοκιών των άλλων καθώς και του σκοπού της ζωής τους:  αυτά που απλόχερα έδιναν στους άλλους, απλόχερα επέστρεφαν σ’ αυτές με τη μορφή της συναισθηματικής κάλυψης και της κοινωνικής αναγνώρισης. Έτσι, όλοι ήταν ικανοποιημένοι.

Τα δεδομένα άλλαξαν όταν επικράτησε η αστική, πυρηνική οικογένεια. Ο άντρας πλέον καλύπτει τις υλικές ανάγκες της οικογένειας, ενώ η γυναίκα αναλαμβάνει το ρόλο της νοικοκυράς και θέλοντας να συνεχίσει να προσφέρει- αφού έχει βιώσει πως το να δίνεις είναι καλό-  στρέφεται στα παιδιά της. Τα παιδιά δίνουν νόημα στην ύπαρξή της, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι μέσα απ’ αυτά προσπαθεί να καλύψει δικές της ανάγκες. Εντωμεταξύ η συζυγική σχέση καθίσταται ανύπαρκτη. Σαν αποτέλεσμα, η γυναίκα στις αστικές οικογένειες δίνει, χωρίς να παίρνει τίποτα πίσω. Εισπράττει απογοήτευση τόσο από τα παιδιά όσο και από της σχέση της με το σύζυγο. Στρέφεται έτσι στο επάγγελμα. Προσπαθεί να βρει τη δικαίωση που αναζητά μέσα από την επαγγελματική χειραφέτησή της.
Φτάνουμε έτσι στη σημερινή εποχή.  Στη σημερινή κοινωνία, με τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν, οι περισσότερες γυναίκες εργάζονται. Σαν αποτέλεσμα, η σύγχρονη γυναίκα βρίσκει τον εαυτό της μπερδεμένο ανάμεσα σε πολλούς ρόλους: μητέρα, εργαζόμενη, γυναίκα, σύζυγος, κόρη, αδελφή, φίλη, και πολλά άλλα. Στις περισσότερες οικογένειες σήμερα και οι δύο γονείς δουλεύουν. Αυτό που παρατηρείται όμως δεν είναι η ευχαρίστηση από την εργασία, την προσφορά, την κοινωνικότητα και την οικονομική ανεξαρτησία, αλλά κούραση, καβγάδες και ένα συναίσθημα ανικανοποίητου. Οι άντρες, κουβαλητές από ανέκαθεν, δεν βρίσκουν ρόλο στην οικογένεια. Μέχρι τώρα, ο ρόλος τους ήταν να φέρνουν στο σπίτι τα απαραίτητα. Τώρα αυτό μπορούν να το κάνουν και οι γυναίκες. Τι μένει λοιπόν γι’ αυτούς; Από την άλλη πλευρά, οι γυναίκες έχουν μάθει πως είναι υπεύθυνες για την φροντίδα των παιδιών, έχουν τις αρμοδιότητες της δουλειάς τους, τη σχέση τους με το σύζυγο και με τον εαυτό τους….Και η μέρα έχει 24 ώρες…

Κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις…

Η εργαζόμενη μητέρα απολαμβάνει την οικονομική ανεξαρτησία της, τη χαρά της δημιουργίας και της κοινωνικότητας, την προσωπική καταξίωση, έχει γνωριμίες και οργανώνει το χρόνο της, έχοντας το προνόμιο οι αρμοδιότητές της να μην περιορίζονται σε τέσσερεις τοίχους. Από την άλλη πλευρά, η μητέρα που δεν εργάζεται έχει περισσότερο προσωπικό χρόνο και μπορεί έτσι να απολαμβάνει περισσότερο χρόνο με τα παιδιά και το σύζυγο, όντας απαλλαγμένη από εργασιακά άγχη. Επίσης, δεν έχει συμμετοχή σε ό, τι αφορά το πορτοφόλι της οικογένειας, γεγονός που την απαλλάσσει από περαιτέρω ανησυχίες. Μοιάζει να έχει μία ζωή χωρίς στρες και έγνοιες. Στην πραγματικότητα όμως, τα πλεονεκτήματα της εργαζόμενης μητέρας είναι τα μειονεκτήματα της μη εργαζόμενης μητέρας και το αντίστροφο. Ό,τι απολαμβάνει η εργαζόμενη μητέρα, το στερείται αυτή που δεν εργάζεται (και το ανάποδο) . Κάπως έτσι αρχίζουν τα πράγματα να ξεφεύγουν από λογικές τύπου άσπρο- μαύρο. Κάπως έτσι αρχίζουμε να βλέπουμε και όλες τις αποχρώσεις του γκρι…

Μύθος αρ. 1
Η γυναίκα είναι υπεύθυνη για την ανατροφή των παιδιών: Όμως, τα παιδιά έχουν δύο γονείς. Οι γυναίκες μεγαλώνουν για να γίνουν «καλές μάνες». Ποια είναι όμως η «καλή» μάνα; Αν υπάρχουν καλές μάνες, τότε όσες δεν ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία, πού υπάγονται;  Και με τι κριτήρια γίνεται αυτός ο διαχωρισμός; Ο παραπάνω μύθος έχει σαν αποτέλεσμα οι μητέρες πρόθυμα να αναλαμβάνουν ό, τι έχει να κάνει με τα παιδιά: φαγητό, διάβασμα, παιχνίδι, ύπνο, ντύσιμο, συζητήσεις, κτλ. Έτσι όμως και οι ίδιες φορτώνονται πάρα πολλά και δεν αφήνουν χώρο στον πατέρα να σχετιστεί με τα παιδιά. Ακόμα, αλλιώς σχετίζεται ο πατέρας με την κόρη και αλλιώς με το γιο του. Όπως αλλιώς σχετίζεται η μάνα με την κόρη και το γιο της. Ίσως οι μαμάδες εκπλαγούν από όλα όσα έχουν να προσφέρουν οι μπαμπάδες στο σπίτι…

Μύθος αρ. 2
Όλα για το παιδί: Δεν υπάρχει γονιός που δεν θα έκανε τα πάντα για το παιδί του. Οι θυσίες όμως δε γίνονται χωρίς κόστος ή χωρίς χρέος… Ένα παιδί μπορεί, με τις ευαίσθητες κεραίες του, να καταλάβει πότε ο γονιός του είναι ήρεμος, πότε είναι θυμωμένος, εκνευρισμένος ή αγχωμένος. Είναι ικανό να καταλάβει πότε έχει ανάγκη για ξεκούραση. Και παίρνει ένα πολύ καλό μάθημα όταν βλέπει το γονιό του να δίνει προτεραιότητα στην ανάγκη του…

Μύθος αρ. 3
Η γυναίκα είναι μάνα πάνω απ’ όλα: Η εργασία είναι δικαίωμα της γυναίκας που κατακτήθηκε με πολύ κόπο και αίμα. Η μη εργαζόμενη μητέρα, εργάζεται στο σπίτι με την ίδια θέρμη, το ίδιο πάθος και την ίδια κούραση.  Αλλά και η εργαζόμενη μητέρα μπορεί να γίνει πηγή θαυμασμού από τα παιδιά της, που όταν μεγαλώσουν θα έχουν μάθει να δίνουν χώρο στην ανάγκη τους για εργασία, δημιουργία και καταξίωση. Η γυναίκα είναι και μάνα και πολλά άλλα πράγματα. Και είναι καλό να διαχωρίζει τους ρόλους που έχει στη ζωή της (σύντροφος, αδελφή, κόρη, φίλη, μάνα, επαγγλεματίας, κτλ.)  , γιατί αυτό θα κληθούν να κάνουν και το παιδιά μας αργότερα στη ζωή τους.

Εργασία και χαρά

Στα πολλά καθήκοντα που θα χρειαστεί να ανταποκριθεί μία γυναίκα σήμερα, είναι καλό να οργανώνει καλά το χρόνο της. Χρειάζεται προγραμματισμός κάθε μέρας, ιεράρχηση  αναγκών και καταμερισμός του χρόνου, έτσι ώστε και ο πατέρας να έχει χρόνο με τα παιδιά και τα ίδια τα παιδιά να έχουν αρμοδιότητες στο σπίτι. Ανάλογα με την  ηλικία τους, τα παιδιά χαίρονται να συμμετέχουν στην οικογενειακή ζωή. Αυτό τους δίνει την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου ενώ μαθαίνουν την εργατικότητα και την υπευθυνότητα.

Σχόλιο:
Κάθε παιδί, στην αρχή της ζωής του, στηρίζεται σε δύο κολώνες. Οι κολώνες αυτές είναι οι γονείς του. Όταν οι κολώνες αυτές είναι γερές και φροντισμένες, τότε το παιδί νιώθει ότι έχει καλά στηρίγματα. Και δυναμώνει έτσι, για να ζήσει τη δική του ζωή και να γίνει και το ίδιο μία δυνατή κολώνα. Έτσι, είναι πολύ σημαντικό οι μητέρες να μην παραμελούν τη φροντίδα του εαυτού τους, να δίνουν χώρο στις ανάγκες τους για εργασία και κοινωνικότητα και να φροντίζουν τη σχέση τους με το σύντροφό τους. Γιατί αυτά είναι τα μεγαλύτερα μαθήματα που μπορούν να δώσουν στα παιδιά τους. Άλλωστε δεν υπάρχει τέλειος γονιός, όπως δεν υπάρχει τέλειος άνθρωπος. Το μόνο που χρειάζεται είναι να είστε ανθρώπινοι.